DAĞCILIK VE DAĞCI
DAĞCILIK VE DAĞCI
Dağcılık:
Belirli birtakım ilke ve kurallara dayalı olarak dağlarda yapılan yürüyüş , kampçılık ve tırmanış sporudur.
Dağcı:
Kayada, karda ve buzda, doğanın engellerini aşıp dağcılık tekniklerini, dağcılık araç ve gereçlerini kullanarak doruğa ulaşan veya ulaşmayı hedefleyen kişidir.
DAĞCILIK TÜRLERİ
1. Alpinizm:
İçerisinde kaya, kar, buzul tırmanış özelliklerini bulunduran dağcılık teknik ve gereçlerini kullanarak doğrudan zirve yapmaktır . Kendi içinde 4 ana bölüme ayrılır
A. Günlük yürüyüş (hiking) : Doğada; sabah başlayıp akşam biten günübirlik yürüyüştür.
B. Kamplı etkinlik (trekking) : Doğada yatılı olarak (genellikle hafta sonu) yapılan iki günlük etkinliktir.
C. Expedition : Doğada uzun süreli ( genellikle 1 haftalık )yatılı olarak yapılan etkinliktir. Expeditionların en belirgin yönlerinden biri de farklı bilim dallarından oluşan tırmanış ekibinin bilgilerini paylaşarak araştırma ve inceleme yapmalarıdır.
D. Ferrata: Kayaya sabitlenmiş metal merdivenleri kullanarak tırmanmaktır.
Not: Bu tür etkinlikler yaz ve kış olmak üzere iki bölüme ayrılmaktadır.
2. Sportif Tırmanış ( Sport Climbing ):
Genellikle kaya üzerinde veya yapay duvarlarda yapılan tırmanış şeklidir. Kendi içinde 4 ana bölüme ayrılır;
1. Bouldering : Yerden fazla yükselmeden kaya tırmanma yöntemlerini kullanarak kaya üzerinde yapılan çalışmadır.
2. Kaya tırmanışı : Kaya tırmanma tekniklerini ve güvenlik gereçlerini kullanarak kaya üzerinde bir ip boyuna ( 50 mt. ) kadar yapılan tırmanma şeklidir.
3. Uzun duvar tırmanışı : Kaya tırmanma tekniklerini ve güvenlik gereçlerini kullanarak bir ip boyundan daha yüksek olan kaya üzerinde yapılan tırmanış şeklidir.
4. Yapay duvar tırmanışı : Genellikle kapalı alanlarda (bazen açık havada) kimyasal gereçler kullanılarak yapılan sabit veya ayarlanabilen duvar düzeneklerini içerisinde bulunduran genellikle yarışmaya yönelik yapılmış değişik boyutlarda duvarlardır. Değişik biçimlerde ve değişik uzaklıklarda basamak ve tutamakları içermektedir. Top rope (üstten güvenli ip) yöntemiyle çalışma yapılmaktadır.
Dağcılıkta Yürüyüş Bilgisi ve Yöntemi
Dağlarda yapılan yürüyüş ve tırmanışlar; patikada, patikası olmayan arazide, kayalık arazide (çarşak–taşlık–kayalık) alpin çayırlarında yapılmaktadır. Her bölgenin kendine özgü koşulları ve bu koşullara bağlı olarak yürüyüş yöntemleri vardır. Yürüyüşler yalnız olabildiği gibi topluluk olarak da yapılmaktadır. İdeal bir tırmanış topluluğu 3 kişiden oluşmaktadır. Bu sayı rotanın durumuna bağlı olarak artabilir. Topluluklar seçilirken; topluluk üyelerinin birbirlerini tanımaları, kondisyon durumları, fiziksel özellikleri ve yaş durumları birbirlerine yakın olmalıdır. Her toplulukta; bir topluluk başı ( önder ) ve bir topluluk sonu ( artçı ) vardır.
1. Topluluk Başı (önder) : Topluluğa önderlik eden kişidir. Tüm kararlar önder tarafından alınır.
2. Topluluk sonu (artçı) : Topluluk başının yardımcısıdır. Topluluğun sonunda yer alır. Topluluktakileri izler, davranışlarını kontrol eder, gerekirse uyarır. Önder ile arasında devamlı uyumluluk vardır.
Yürüyüş hızı: Sporcuların kondisyonuna göre hız ayarlanır. En yavaş yürüyen kişi önderin arkasında yer alır. Önder yürüyüş hızını bu sporcuya göre ayarlar. Yürüyüş / tırmanış süresince kazalar meydana gelebilmektedir. Anılan kazalar iki konu başlığı altında toplanmaktadır.
Subjektif dağ kazaları ( İnsan etkenli )
a. Yetersiz eğitim
b. Yetersiz beslenme
c. Yetersiz gereç
d. Etkin ataklık
e. Kurallara uymama
f. Güdülenme eksikliği.
g. Benlik tatmini,
h. Topluluk uyumsuzluğu
i. Fiziksel uygunsuzluk
Objektif dağ kazaları ( Doğa etkenli)
a.Uygun olmayan hava koşulları.
1 . Fırtına
2 . Tipi
3 . Sağanak yağmur (sel)
4 . Çığ
5 . Taş düşmesi
6 . Heyelan vs
Dağda yürürken / tırmanırken:
Etkinliğin özelliği ve arazinin yapısına bağlı olarak 4 türlü yürüyüş vardır.
1 . Dik çıkış.
a .Yoldan kazandırır.
b . Tırmanıcıyı yorar.
2 . İniş.
3 . Yan geçiş.
4 . Zikzak (travers).
a . Yoldan kaybettirir.
b . Tırmanıcıyı daha az yorar.
Yürüyüş / tırmanış süresince taş düşmeleri meydana gelebilir taşı düşüren veya ilk gören “taş !“ diye bağırarak topluluğu uyarmalıdır. Taş düşerken yere çarpma sonucu yükselir ve çarptığı yerdeki taşları da sürükleyebilir. Taş düşerken; dağcı hemen kaçmamalıdır. Taşın hareketini takip etmeli ve son harekette sağa, sola veya uygun bir kaya kovuğu varsa içine girerek taşın çarpma etkisinden kurtulmalıdır.
0 yorum yazılmıştır