da�c�l�k

22/12/2006

Genel olarak ilk yard�m denilince akl�m�za ilk yard�m �antam�z�n olup olmad�� ya da ABC kurallar� gelmektedir. Yan�lm�yorsam 2002 y�l�yd�, Davras’da kayak yaparken, Denizli’li da�c� arkada�lar�mdan biri olan Burak, bana s�rt �antas�n� i�aret ederek “�lk yard�m malzemem olmadan da��n yan�ndan bile ge�mem !” demi�ti. Ne kadar da do�ru bir davran��. Yaz�y� okuyan herkesin ilk yard�m �antas� oldu�unu, ABC’yi uygulayabildi�ini varsay�yorum.

Do�a sporlar�nda, �zellikle de da�c�l�kta 2000 metrenin �st�nde oldu�unuz i�in size birlikte t�rmand��n�z da�c�lardan ya da kendinizden ba�kas� ilk yard�m yapamaz. Bu sebeple nedenle �zellikle k�r�k, ��k�klarda nas�l davranman�z gerekti�ini, a��k yaralanmalarda kan�n atar damarlar�n�zdan m� yoksa toplar damar�n�zdan m� geldi�ini hemen anlaman�z, gerekli tedbirleri alman�z gerekir. �rne�in; turnike uygulama ne demektir, nas�l yap�l�r? G�ne� alt�nda gere�inden fazla kalman�n veya hipotermian�n belirtileri nelerdir ? vb. sorulara cevab�n�z; “bilmiyorum” ise l�tfen piknik haricindeki do�ada yap�lan etkinliklere kat�lmay�n�z. E�er bu t�r bilgileri edinmezseniz hem kendi ya�am�n�z� hem de ba�kalar�n�n ya�am�n� tehlikeye atars�n�z.

“Ben ilk yard�m� bilirim fakat do�ada hi� uygulamad�m” diyenlere ise �nerim, ilgili konularda yaz�lan kitaplar� okumalar�, tecr�belilerin an�lar�n� dinlemeleri, hayal g��lerini kullanarak kaza anlar�nda nas�l davranabilecekleri konusunda kendilerini haz�rlamalar�d�r. Hayal g�c�ne �rnek olarak, batonlardan, �anta pollerinden atel yapmak, boyun atk�s�ndan incinen kolu ask�ya almak vb. bir �ok �ey s�ylemek m�mk�n. �zellikle turnike i�in uzunca bir serum lasti�inin pek yer tutaca��n� sanm�yorum.

�zetle do�ada kaza ge�irdi�inizde doktor, hastane, vb. t�m gerekenler “sizsiniz!”. Ona g�re haz�rl��n�z� ve e�itiminizi s�rekli geli�tirin.

ASLA YAPILMAMASI GEREKENLER

Enerjimizi Plans�z Kullanmak !

V�cut enerjimizi t�pk� bir cep telefonu bataryas�na benzetebiliriz. Ola�an g�nlerde bataryan�n bitmesi pek sorun olmaz. Ancak e�er �nemli bir anda telefonumuzla konu�maya ihtiyac�m�z olursa ve batarya bitiverirse…Hem kendimiz hem de kar�� taraf zor durumda kalabilir.

��te da�c�l�kta yap�lan en b�y�k hatalardan biri de enerjinin yar�s�ndan fazlas�n� da��n doru�una varana kadar harcamakt�r. Bu nedenle bir �ok da� kazas�, san�ld��n�n aksine doruktan d�n��te ger�ekle�ir. Enerjinizi doru�a ��k�� ve ini� aras�ndaki s�relere e�it �l��de yaymaya �al��n.

T�rman��a %50 ve ini�e %50 enerji ay�rmak yeter mi? Elbette hay�r. ��nk� bazen etkinli�iniz nesnel ya da �znel bir etken nedeniyle planlad��n�z s�rede bitmeyebilir. �rne�in arkada��n�z�n y�k�n� ya da kendisini ta��mas�na yard�m etmek zorunda kalabilirsiniz. ��te b�yle durumlarda enerjinizden bir k�s�m pay� beklenmeyen durumlar i�in ay�rmal�s�n�z.

Denetimimizi kaybetmek !

Bildi�iniz gibi ad�m atarken bir aya��m�z yere basar, ayn� anda di�er aya��m�z havadad�r, i�te tam o anda bast��m�z aya��m�z kayarsa iki aya��m�z havada kal�r ve d��eriz. Buraya kadar�n� herkes biliyor. �ehirde �st�m�z� toza bulayan bu basit d�� da�da �l�mc�l sonu�lar do�urabilir. Bu sebeple da�da ister ad�m atarken, ister rota se�erken denetimimizi kaybetmemeliyiz. Denetim kayb� �o�unlukla yorgunluktan, �rk�den, psikolojik nedenlerden kaynaklan�r. �zetle etkinli�imizi olumsuz y�nde etkileyecek �znel etkenleri en aza indirgemeye �al��mal�y�z.

Amerika’y� yeniden ke�fetmeye �al��mak !

��kaca��m�z rotalar� bizden �nce ��kan, ya�ad��m�z ve ya�ayaca��m�z sorunlar� bizlerden �nce ya�ayan da�c�lar� dikkate almal�y�z. E�itimimizi ayr� ya da de�i�ik bir yerden alm��, kendimize g�venen, deneyimli bir da�c� oldu�umuza inansak bile, geldi�imiz b�lgedeki ve t�rman�� yapaca��m�z b�lgedeki yetkilileri bulup, onlarla bilgilerimizi payla�mal�y�z. Bu t�r bir payla��m bizim g�venli�imizi sa�layacakt�r. �rne�in ben g�n�birlik y�r�y��lerde bile b�lgemde en deneyimli g�rd��m TDF �l Temsilcisi Durmu� U�gun’u, gidi� ve d�n�� rotam vb. konularda etkinlikten �nce ve etkinlik bitiminde kesinlikle bilgilendiririm. Bilirim ki bir kaza ge�irsem beni zaman�nda kurtarabilecek deneyim ve donan�ma sahip tek ki�i Durmu� U�gun’dur. Sizlerde t�rman�� yapaca��n�z yerlerde etkinli�inizden �nce ve sonra yeterli g�rd��n�z kurum ve/veya ki�ileri bilgilendirmelisiniz. �nemli olan, bilgilendirece�iniz ki�i ya da kurumun ad� de�il, acil durumlarda size ne �l��de destek olabilece�idir.

At�lganl��m�z� bilgisizli�imizin komutas�na vermek !

Ayn� ilk yard�m bilgisi b�l�m�nde yazd��m gibi, belirli bir e�itim ve deneyime sahip olmadan doruk sevdas�na d��ersek, atakl��m�z ve sezgilerimiz bizi kazaya s�r�kleyecektir. Da� kay�ts�zd�r. Biz t�rmansak da t�rmanmasak da da� hep yerinde durur. Oysa bizleri bekleyen bir gelecek vard�r. Sorumlu oldu�umuz insanlar bizim incinmemiz durumunda da� gibi kay�ts�z kalmayacaklard�r. Hem kendimize hem de �evremize sayg�m�z varsa, bilgi ve deneyime sayg� g�stermeliyiz. T�rman�rken bunlar� �z�msemeliyiz.

Gitti�imiz �evreye sayg�s�zl�k !

�ster canl� ister cans�z olsun gitti�imiz �evreye sayg� g�stermeliyiz. Bizler i�in komik olan bir olgu, oradakiler i�in onursal olabilir. Do�ada b�rakt��m�z bir g�da ambalaj�n�n ayr��mas� y�zlerce y�l s�rebilir. Her istedi�imiz objenin foto�raf�n� �ekemeyiz. �evremizi de kendimizi �nemsedi�imiz kadar �nemsemeliyiz.

Yorum (0) | Yorum yaz! | Ba�lant�

22/12/2006

DA�CILIK VE DA�CI

DA�CILIK VE DA�CI

Da�c�l�k:

Belirli birtak�m ilke ve kurallara dayal� olarak da�larda yap�lan y�r�y�� , kamp��l�k ve t�rman�� sporudur.

Da�c�:

Kayada, karda ve buzda, do�an�n engellerini a��p da�c�l�k tekniklerini, da�c�l�k ara� ve gere�lerini kullanarak doru�a ula�an veya ula�may� hedefleyen ki�idir.

DA�CILIK T�RLER�

1. Alpinizm:

��erisinde kaya, kar, buzul t�rman�� zelliklerini bulunduran da�c�l�k teknik ve gere�lerini kullanarak do�rudan zirve yapmakt�r . Kendi i�inde 4 ana b�l�me ayr�l�r

A. G�nl�k y�r�y�� (hiking) : Do�ada; sabah ba�lay�p ak�am biten g�n�birlik y�r�y��t�r.

B. Kampl� etkinlik (trekking) : Do�ada yat�l� olarak (genellikle hafta sonu) yap�lan iki g�nl�k etkinliktir.

C. Expedition : Do�ada uzun s�reli ( genellikle 1 haftal�k )yat�l� olarak yap�lan etkinliktir. Expeditionlar�n en belirgin y�nlerinden biri de farkl� bilim dallar�ndan olu�an t�rman�� ekibinin bilgilerini payla�arak ara�t�rma ve inceleme yapmalar�d�r.

D. Ferrata: Kayaya sabitlenmi� metal merdivenleri kullanarak t�rmanmakt�r.

Not: Bu t�r etkinlikler yaz ve k�� olmak �zere iki b�l�me ayr�lmaktad�r.

2. Sportif T�rman�� ( Sport Climbing ):

Genellikle kaya �zerinde veya yapay duvarlarda yap�lan t�rman�� eklidir. Kendi i�inde 4 ana b�l�me ayr�l�r;

1. Bouldering : Yerden fazla y�kselmeden kaya t�rmanma y�ntemlerini kullanarak kaya �zerinde yap�lan �al��mad�r.

2. Kaya t�rman�� : Kaya t�rmanma tekniklerini ve g�venlik gere�lerini kullanarak kaya �zerinde bir ip boyuna ( 50 mt. ) kadar yap�lan t�rmanma �eklidir.

3. Uzun duvar t�rman�� : Kaya t�rmanma tekniklerini ve g�venlik gere�lerini kullanarak bir ip boyundan daha y�ksek olan kaya �zerinde yap�lan t�rman�� eklidir.

4. Yapay duvar t�rman�� : Genellikle kapal� alanlarda (bazen a��k havada) kimyasal gere�ler kullan�larak yap�lan sabit veya ayarlanabilen duvar d�zeneklerini i�erisinde bulunduran genellikle yar��maya y�nelik yap�lm�� de�i�ik boyutlarda duvarlard�r. De�i�ik bi�imlerde ve de�i�ik uzakl�klarda basamak ve tutamaklar� i�ermektedir. Top rope (�stten g�venli ip) y�ntemiyle �al��ma yap�lmaktad�r.

Da�c�l�kta Y�r�y�� Bilgisi ve Y�ntemi

Da�larda yap�lan y�r�y�� ve t�rman��lar; patikada, patikas� olmayan arazide, kayal�k arazide (�ar�ak–ta�l�k–kayal�k) alpin �ay�rlar�nda yap�lmaktad�r. Her b�lgenin kendine �zg� ko�ullar� ve bu ko�ullara ba�l� olarak y�r�y�� y�ntemleri vard�r. Y�r�y��ler yaln�z olabildi�i gibi topluluk olarak da yap�lmaktad�r. �deal bir t�rman�� toplulu�u 3 ki�iden olu�maktad�r. Bu say� rotan�n durumuna ba�l� olarak artabilir. Topluluklar se�ilirken; topluluk �yelerinin birbirlerini tan�malar�, kondisyon durumlar�, fiziksel �zellikleri ve ya� durumlar� birbirlerine yak�n olmal�d�r. Her toplulukta; bir topluluk ba�� ( �nder ) ve bir topluluk sonu ( art�� ) vard�r.

1. Topluluk Ba�� (�nder) : Toplulu�a �nderlik eden ki�idir. T�m kararlar �nder taraf�ndan al�n�r.

2. Topluluk sonu (art��) : Topluluk ba��n�n yard�mc�s�d�r. Toplulu�un sonunda yer al�r. Topluluktakileri izler, davran��lar�n� kontrol eder, gerekirse uyar�r. �nder ile aras�nda devaml� uyumluluk vard�r.

Y�r�y�� h�z�: Sporcular�n kondisyonuna g�re h�z ayarlan�r. En yava� y�r�yen ki�i �nderin arkas�nda yer al�r. �nder y�r�y�� h�z�n� bu sporcuya g�re ayarlar. Y�r�y�� / t�rman�� s�resince kazalar meydana gelebilmektedir. An�lan kazalar iki konu ba�l�� alt�nda toplanmaktad�r.

Subjektif da� kazalar� ( �nsan etkenli )

a. Yetersiz e�itim

b. Yetersiz beslenme

c. Yetersiz gere�

d. Etkin atakl�k

e. Kurallara uymama

f. G�d�lenme eksikli�i.

g. Benlik tatmini,

h. Topluluk uyumsuzlu�u

i. Fiziksel uygunsuzluk

Objektif da� kazalar� ( Do�a etkenli)

a.Uygun olmayan hava ko�ullar�.

1 . F�rt�na

2 . Tipi

3 . Sa�anak ya�mur (sel)

4 . ��

5 . Ta� d��mesi

6 . Heyelan vs

Da�da y�r�rken / t�rman�rken:

Etkinli�in �zelli�i ve arazinin yap�s�na ba�l� olarak 4 t�rl� y�r�y�� vard�r.

1 . Dik ��k��.

a .Yoldan kazand�r�r.

b . T�rman�c�y� yorar.

2 . �ni�.

3 . Yan ge�i�.

4 . Zikzak (travers).

a . Yoldan kaybettirir.

b . T�rman�c�y� daha az yorar.

Y�r�y�� / t�rman�� s�resince ta� d��meleri meydana gelebilir ta�� d��ren veya ilk g�ren “ta� !“ diye ba��rarak toplulu�u uyarmal�d�r. Ta� d��erken yere �arpma sonucu y�kselir ve �arpt�� yerdeki ta�lar� da s�r�kleyebilir. Ta� d��erken; da�c� hemen ka�mamal�d�r. Ta��n hareketini takip etmeli ve son harekette sa�a, sola veya uygun bir kaya kovu�u varsa i�ine girerek ta��n �arpma etkisinden kurtulmal�d�r.

Yorum (0) | Yorum yaz! | Ba�lant�

� �nceki :: Sonraki �

da�c�l�k

22/12/2006

a�r� da��

22/12/2006

3500 metre ve �zeri

22/12/2006

t�rman�� rotalar�

22/12/2006

�LK YARDIM B�LG�S�

22/12/2006

DA�CILIK VE DA�CI

Son Yaz�lar�m

Kategorilerim

Ba�lant�lar�m